Menu Zamknij

Bractwo Trzeźwości

Bractwo Trzeźwości im. św. Maksymiliana M. Kolbego powstało w naszej parafii w I Niedzielę Adwentu 1983 r. z inicjatywy Ks. Proboszcza Prałata Józefa Łuszczka, który czuł się szczególnie zobowiązany do powołania go ze względu na Patrona parafii św. Maksymiliana. Odpowiedzialność za jej zorganizowanie powierzył jednemu z parafian, Stanisławowi Chorobikowi.

Była to bezzwłoczna odpowiedź Ks. Proboszcza na apel Episkopatu Polski z września 1982 r., aby w każdej parafii w Polsce utworzyć wspólnoty trzeźwościowe zorganizowane wg zasad określonych w Regulaminie Ruchu Trzeźwości im. św. Maksymiliana Marii Kolbego (zwanego w skrócie RTMK).

Ruch ten został uroczyście proklamowany przez Komisję Episkopatu Polski, pod protektoratem Prymasa Polski Ks. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 18 i 19 września 1982 roku, w czasie Krajowej Pielgrzymki Apostolatu Trzeźwości na Jasną Górę.

Bractwo Trzeźwości realizuje swoje zadania w oparciu o Wytyczne Episkopatu Polski dla kościelnej działalności trzeźwościowej wydane w 1959 roku i uzupełnione w 1971 roku.

 Kościelna Działalność Trzeźwościowa kieruje się zasadą: „Przez dobrowolną, całkowitą abstynencję wielu do trzeźwości stanowej i zawodowej wszystkich”.

Pełny tekst znajduje się na ogólnopolskiej stronie Duszpasterstwa Trzeźwości www.duszpasterstwotrzezwosci.pl

  1. Historia – jak powstało Bractwo

Pierwszy Opiekun naszej Wspólnoty, Stanisław Chorobik, rozpoczął jej tworzenie  od rozmów z osobami, które wpisały do założonej wówczas Parafialnej Księgi Trzeźwości swoją decyzję abstynencji na okres jednego roku. Uważał bowiem, że zadeklarowany czas abstynencji na jeden rok jest realny, możliwy aby dotrzymać przyrzeczenie, a decyzja jest przemyślana, (nie pochopna – podjęta pod wpływem emocji, np. od razu na całe życie), co świadczyło o rozwadze podejmujących ją. Rozmowy miały na celu uzyskanie zgody na przynależność do Ruchu Trzeźwości.

W grupie kilku osób najbardziej zainteresowanych działalnością trzeźw ościową pojechaliśmy do Zakroczymia na tzw. kursorekolekcje organizowane w Ośrodku Apostolstwa Trzeźwości, aby zapoznać się bliżej z zasadami Ruchu i zdobyć podstawową wiedzę z zakresu uzależnień. Ośrodkiem kierował wtedy ojciec Benignus J. Sosnowski. Zobaczyliśmy w nim człowieka wielkiej dobroci,  prostoty i pokory, oraz znawcę problemu. Cierpliwy i niestrudzony, nie szczędził czasu na rozmowę oraz posługę duszpasterską. Gorąco zachęcał do tworzenia parafialnych wspólnot trzeźwościowych i przekonywał do wytrwałości w pracy. Starannie dobrani przez niego wykładowcy, m. in. Ojciec dr Marian P. Lisowski, dr Tadeusz Krzyszowski, i dr A. Akoliński nie tylko doskonale znali problematykę uzależnień, ale to wielkie osobowości.  Swoją wrażliwością i pasją potrafili zapalić do sprawy nawet największych sceptyków, wątpiących czy uda się, w tamtym trudnym czasie, zrobić coś dla trzeźwości. Oni już wtedy szeroko otwarli bramy ośrodka dla Anonimowych Alkoholików (AA), podczas gdy inni długo jeszcze dyskutowali czy warto, czy należy, lub wręcz konkurowali z tą wspólnotą. Uczynili to, ponieważ rozumieli cierpienia uzależnionych i ich bliskich, a także wierzyli, że z Bożą pomocą osoby kompetentne i zaangażowane mogą pomóc im odmienić swe życie. Podczas szkoleń nie szczędzili czasu i sił aby uwrażliwić i  zmotywować nas do abstynencji na całe życie. Dzięki nim zrozumieliśmy, że trzeźwość to dar otrzymany od Boga, który mamy obowiązek przekazywać innym – zawsze i w każdym środowisku. Mamy obowiązek szerzyć postawy trzeźwe, bo wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za siebie, rodzinę i  los naszej Ojczyzny. Mówili wprost „nie pomożecie ludziom uzależnionym – pijąc”. Potrafili ukazać istotę, wagę i znaczenie abstynencji w procesie powrotu do trzeźwości.

Wyjeżdżaliśmy z Zakroczymia przejęci sprawą trzeźwości, przekonani i utwierdzeni  w swoim wyborze, a także wyposażeni w kilka bardzo cennych, dostępnych w Ośrodku Apostolstwa Trzeźwości broszur ojca Mariana P. Lisowskiego oraz  dokumenty:

– Regulamin Ruchu Trzeźwości im. św. Maksymiliana M. Kolbego,

– i Wytyczne Episkopatu Polski dla kościelnej działalności trzeźwościowej.

Dokumenty te były:

  • podstawą do założenia Bractwa Trzeźwości w naszej parafii,
  • i źródłem informacji, jak należy zorganizować pracę.

Po powrocie nawiązaliśmy współpracę z Klubem Abstynenta „Trzeźwość” w Krakowie w Dzielnicy Nowa Huta na Os. Ogrodowym 15, o którego istnieniu dowiedzieliśmy się w Zakroczymiu. Bardzo owocne okazały się kontakty z osobami tego klubu, zwłaszcza z prezesem Kazimierzem Żakiem. Uczestniczył on w wielu naszych spotkaniach służąc cennymi radami. Dzięki niemu poznaliśmy ówczesnego ordynatora oddziału odwykowego Szpitala im. dr Józefa Babińskiego w Kobierzynie, dr Zdzisława Mieniewskiego i współpracującego z nim  dr Mariana Mikę, którzy niejednokrotnie ratowali życie i leczyli naszych podopiecznych. Była to bardzo ważna, nie do przecenienia pomoc, szczególnie w sytuacjach krytycznych i nagłych. W początkach pracy ogromnie ważne jest, aby wiedzieć, gdzie szukać wsparcia. Dziś jest tych osób i miejsc wiele. Wtedy była to swoista pustynia.

Cel pracy Bractwa

Głównym naszym zadaniem jest szerzenie cnoty trzeźwości, czyli stała, systematyczna realizacja Ślubów Jasnogórskich, przez ukazywanie katolickiej postawy wobec alkoholu i praktykowanie  zdrowych obyczajów. W konsekwencji jest to obrona godności i świętości życia każdego człowieka i każdej rodziny, prowadząca do odrodzenia moralnego naszego narodu.

Naszą pracę opieramy na modlitwie indywidualnej i wspólnotowej oraz abstynencji, które stanowią podstawowe źródło motywacji, siły i wytrwałości w działalności trzeźwościowej naszej wspólnoty.

Realizujemy w ten sposób zasadę Kościelnej Działalności Trzeźwościowej: „Przez dobrowolną, całkowitą abstynencję wielu do trzeźwości stanowej i zawodowej wszystkich”.

 

Abstynencję od alkoholu podejmujemy z miłości do Boga i bliźnich, jako:

  • wynagrodzenie Bogu za grzechy pijaństwa w naszej parafii i Ojczyźnie
  • oraz dla uproszenia trzeźwości osobom nadużywającym alkoholu i uzależnionym.

Abstynencja obowiązuje tylko animatorów Ruchu Trzeźwości – jest środkiem a nie celem. Celem jest trzeźwość wszystkich.

Bractwo obejmuje swym oddziaływaniem wszystkich parafian: dzieci, młodzież i dorosłych.

 

Struktura Bractwa:

Animatorzy Bractwa w liczbie od 14 do 8 osób (liczba zmieniała się  w zależności od okresu działalności naszej Wspólnoty) systematycznie angażują się w pracę dla trzeźwości. Większość członków Bractwa ukończyła Studium Apostolstwa Trzeźwości, powołane przez Księdza Kardynała Franciszka Macharskiego w 1986 roku.

Jego dyrektorem i organizatorem był ks. dr Józef Winiarski – michaelita. Po jego śmierci (14 maja 2002 roku) kontynuowane przez  Diecezjalnego Duszpasterza Trzeźwości Ks. Kanonika Mirosława Żaka.

Uczestniczyliśmy także w różnych programach profilaktycznych. Braliśmy udział w szkoleniach na temat przemocy w rodzinie i w warsztatach z duchowości. Jedna osoba odbyła staż na oddziale odwykowym w Szpitalu im. dr J. Babińskiego i pracowała w poradni uzależnień dla bezdomnych jako terapeuta, a od 2003 roku posługuje w Poradni Miłosierdzia przy Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach.

Ciągłe pogłębianie znajomości problematyki uzależnień i stała formacja duchowa jest nieodzowna.

Parafialny Apostolat Trzeźwości stanowią parafianie, którzy uczestniczą w modlitwie o trzeźwość i podejmują abstynencję na całe życie lub okresowo – w Adwencie, Wielkim Poście i Miesiącu Pamięci Narodowej – Sierpniu. Liczba deklarujących abstynencję jest zmienna – niestety ma tendencję spadkową. Najwięcej, bo aż 497 osób, podjęło ją w pierwszym roku istnienia Bractwa. Dobrowolny dar abstynencji zawsze potwierdzony jest wpisem do Parafialnej Księgi Trzeźwości.

Dzieci i młodzież – uczestniczą w ruchu trzeźwości przez modlitwę o trzeźwość i świadectwo abstynencji – wyrażone przyrzeczeniem abstynenckim przed przystąpieniem do I Komunii św. i Sakramentu Bierzmowania. Trzeźwość w odniesieniu do dzieci i młodzieży oznacza całkowitą abstynencję przynajmniej do 18 roku życia.

Opiekunem duchowym Bractwa Trzeźwości jest ksiądz moderator, obecnie funkcję tę pełni  ks. Rafał Żelazny. Oto jego poprzednicy w kolejności pełnionej posługi.

1ks. Andrzej Kobiesa+2013       (1983-1987)

2ks. Michał Kliś                         (1987-1988)

3ks. Mirosław Żak                     (1988-1989)

4- ks. Adam Stawarz                    (1989-1991)

5- ks. Mieczysław Sprycha           (1991-1994)

6- ks. Dariusz Ostrowski              (1994-1997)

7- ks. Wiesław Kudłacik              (1997-2001)

8- ks. Marek Kościelniak             (2001-2006)

9- ks. Franciszek Gruszka            (2006-2009)

10- ks. Zbigniew Medoń              (2009-2014)

11- ks. Grzegorz Saternus            (2014-2015)

12- ks. Mirosław Kubek               (2015-2017)

13- ks. Rafał Żelazny                    (2017-

Opiekun świecki jest wybierany  przez członków Bractwa. Byli nimi dotąd: Stanisław Chorobik,  Andrzej Mleczko i Zofia Szaro.

  1. Modlitwa i abstynencja

A – modlitwa indywidualna w intencji trzeźwości w naszej parafii, to:

codzienna, osobista modlitwa członków Bractwa – m. in. jedna tajemnica Różańca św.,

B wspólnotowa, wraz z parafią dwa razy w miesiącu, podczas Mszy św. wieczornych o godz. 18.00,

– a w każdy czwarty piątek miesiąca odprawiamy drogę krzyżową (z wyjątkiem okresu Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy), – od 2016 roku połączoną z Koronką do Bożego Miłosierdzia i Eucharystią o godz. 15.00.

– organizujemy wyjazd i uczestniczymy w trzech dorocznych pielgrzymkach:

w Wielkim Poście (trzecia sobota W. P.) w Drodze Krzyżowej po terenie byłego niemieckiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau, a po jej zakończeniu w Eucharystii sprawowanej w kościele pod wezwaniem św. Maksymiliana w Oświęcimiu,

w trzecią sobotę i niedzielę czerwca w Ogólnopolskiej  Pielgrzymce Apostolstwa Trzeźwości na Jasną Górę,

– i w trzecią sobotę października – do Kalwarii Zebrzydowskiej,

– od 1994 roku na początku Wielkiego Postu organizujemy parafialny Tydzień Modlitw o Trzeźwość Narodu.

Jak przebiegała i nadal jest kontynuowana modlitwa tego tygodnia?

– Każdego dnia inna wspólnota parafialna przewodniczyła godzinnej modlitwie i adoracji Najświętszego Sakramentu przed Mszą św. o godz. 18.00, od 2016 roku adorację poprzedza  Koronka do Bożego Miłosierdzia i Eucharystia o godz. 15.00.

– W dniu, w którym adoracja przypada Bractwu, po jej zakończeniu, nasza Wspólnota organizuje spotkanie otwarte na temat uzależnień lub z osobą uzależnioną, która dzieli się swoim doświadczeniem dotyczącym choroby i okresu zdrowienia.

Ponadto:

– uczestniczymy w adoracji Najświętszego Sakramentu w Wielkim Tygodniu przy Grobie Pana Jezusa

– oraz przygotowujemy i prowadzimy adorację w sierpniu Miesiącu Abstynencji (w czwartek przed pierwszym piątkiem miesiąca).

– Raz w roku uczestniczymy w dniu skupienia.

C – abstynencja z miłości do Boga i bliźnich, podejmowana jest w intencjach:

1) ekspiacji za grzechy pijaństwa,

2) jako świadectwo dla innych,

3) wsparcie dla uzależnionych,

4) w intencjach osobistych.

W RTMK jest miejsce dla wszystkich:

– dzieci, młodzieży i dorosłych,

– dla abstynentów i zachowujących umiar.

 

III. Działalność trzeźwościowa Bractwa

Kierunki naszej pracy to:

profilaktyka w odniesieniu do młodzieży

W ciągu roku szkolnego, a zwłaszcza w okresie kolędy prowadziliśmy w ramach lekcji religii spotkania z  zakresu profilaktyki i uzależnień z młodzieżą wszystkich klas szkół średnich w miejscu ich nauki – w szkołach. Po reformie szkolnictwa spotykamy się z młodzieżą gimnazjalną przygotowującą się do Sakramentu Bierzmowania na terenie parafii.

– profilaktyka w odniesieniu do dorosłych – wykłady, odczyty i filmy – w drugim terminie spotkań każdego miesiąca,

działalność informacyjna i edukacyjna – gablota, biblioteka, artykuły do miesięcznika parafialnego „Ślad”,

pomoc osobom uzależnionym,

pomoc rodzinom osób uzależnionych,

Formy pracy

  1. Spotkania

– odbywają się 2 razy w miesiącu po Mszy św. wieczornej w stałych terminach, w każdy 2 i 4 poniedziałek miesiąca. W roku 2018 i 2019 (ze względów organizacyjnych) we wtorki. Spotkania Bractwa Trzeźwości są otwarte, mogą w nich uczestniczyć wszyscy zainteresowani tematyką.  Bardzo zależy nam na zgłaszaniu sugestii i propozycji tematów przez uczestników  spotkań. Wszyscy bowiem  mają wiele okazji doświadczać licznych problemów z powodu różnorakich uzależnień, ponieważ występują one w każdym środowisku.

W planie spotkań jest czas na sprawy organizacyjne i bieżące.

Pierwszy termin spotkań poświęcony jest formacji, którą prowadzi Opiekun Bractwa lub osoba upoważniona. Dla przykładu kilka tematów:

– Alkoholizm a moralność.

– Encyklika  JP II Dives in misericordia.

– Krzywda, wina, odpowiedzialność w chorobie alkoholowej.

– List papieski Salvifici Doloris  – o sensie ludzkiego cierpienia.

– Rola świeckich w kościele.

– Rozważania o Bożym Miłosierdziu.

– Katechizm Kościoła Katolickiego.

– Eucharystia .

– Różaniec.

– Nauczanie JP II.

– „Pamięć i tożsamość” – JP II.

– Wychowanie do trzeźwości w rodzinie.

– Wartość abstynencji.

– Dekalog.

Spotkania w drugim terminie dotyczą problemów alkoholizmu i innych uzależnień.

Przykłady tematów:

– Choroba alkoholowa i inne uzależnienia.

– Rodzina z problemem alkoholowym.

– Omówienie tematów do pracy z młodzieżą.

– Ustawa o wychowaniu w trzeźwości.

– Wychowanie do trzeźwości w rodzinie.

– Gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

– Rola duchowości w profilaktyce i terapii uzależnień.

– Pomoc osobom współuzależnionym.

– Dopalacze.

– Rola interwencji w rodzinie z problemem alkoholowym.

– Zdrowienie z uzależnień wg Programu 12 Kroków.

  1. Poradnictwo Bractwa Trzeźwości i okoliczności jego powstania

Poradnictwo trzeźwościowe jest stałym punktem programu naszej pracy. Opiera się  na sugestiach ojca Mariana P. Lisowskiego, które zawarł w broszurze „Duszpasterskie poradnictwo trzeźwościowe w zarysie”.

Bractwo Trzeźwości rozpoczynało pracę w okresie, kiedy w naszej parafii odprawiane były Msze św. za  Ojczyznę. Uczestniczyło w nich wiele osób spoza parafii – z całego terenu Krakowa, także z różnych, nieraz bardzo odległych stron Polski. Była możliwość przekazywania informacji bardzo szeroko. Rozprowadzaliśmy dostępną literaturę. Wygłaszaliśmy apele o zachowanie abstynencji w Adwencie, Wielkim Poście i miesiącu sierpniu. Z odczytami i apelami występowali członkowie Bractwa i nie związane z nim osoby, które profesjonalnie zajmowały się problematyką uzależnień. Wystawialiśmy Parafialną Księgę Trzeźwości do wpisu przyrzeczeń okresowej abstynencji. Dawali świadectwa anonimowi alkoholicy. Wszystko to sprawiało, że odzew uczestników był bardzo żywy. Wiele osób przychodziło po pomoc.

W takich warunkach powstało poradnictwo. Prowadziliśmy je i nadal kontynuujemy w piątki całego roku, także w  wakacje, z wyjątkiem dni świątecznych.

Poradnictwo odbywa się w sali nr 15 w dolnym kościele w godzinach od 19 do 20 lub dłużej, w zależności od potrzeb.

  1. Obozy terapeutyczne

W latach 1989 – 1993 współorganizowaliśmy z ks. Kazimierzem Jancarzem wakacyjne obozy terapeutyczne we współpracy z pracownikami Uniwersytetu Jagiellońskiego. Były to obozy 14 dniowe w 4 turnusach dla około 160 dzieci z rodzin z problemem alkoholowym lub znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji z innych powodów. Ważnym zadaniem dla nas, była rekrutacja dzieci i staranie się o dofinansowanie obozów z funduszu wojewody i środków miasta przeznaczonych na te cele oraz organizacja pobytu dzieci w ośrodku. Wtedy przekonaliśmy się, że bardzo  pilną potrzebą jest utrzymanie kontaktu i kontynuowanie spotkań terapeutycznych z dziećmi poza wakacjami. Zaczęliśmy od spotkań kwartalnych i z okazji św. Mikołaja. Wiedzieliśmy, że było to niewystarczające i tak zrodziła się myśl o zorganizowaniu świetlicy parafialnej dla dzieci.

 

  1. Świetlica parafialna

Początkowo mieściła się w sali 13 – warunki były b. skromne, później zajmowała salki w tzw. „starej kaplicy”. Prowadzenie jej wymagało dodatkowego zatrudnienia osób. Wtedy opiekę nad świetlicą  przejęło duszpasterstwo akademickie ze swoim ówczesnym Opiekunem ks. Krzysztofem Litwą. Następnie prowadzona  była  przez stowarzyszenie Centrum Kultury Katolickiej z siedzibą na Os. Oświecenia7, którego dyrektorem została pani Lucyna Lubańska i była nim do czasu rozwiązania CKK  – 25 marca 2013 roku.

  1. Uczestniczyliśmy przez dwie kadencje w pracach Miejskiej Komisji ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, gdzie m.in. braliśmy udział w opracowywaniu gminnych programów z tego zakresu.
  2. Grupy samopomocowe

Przy naszej parafii z inicjatywy Bractwa powstały 2 grupy samopomocowe:

– grupa AA  „Maksymilianum”

– i grupa rodzinna Al – Anon „Maria”

Bractwo utorowało im drogę. Na czym to polegało?

– poprosiliśmy ks. Proboszcza,  Prałata Józefa Łuszczka, o udostępnienie  sali na czas spotkania,

– wyszukaliśmy osobę chętną i spełniającą warunki do uczestnictwa w tym ruchu,

– sprowadziliśmy z Zakroczymia materiały do pracy według obowiązujących w nim zasad.

Gdy po pewnym czasie powstała grupa AA – Maksymilianum,  zabiegaliśmy w ten sam sposób o powstanie grupy rodzinnej Al – Anon.

Kiedy grupy były zbyt liczne, podzieliły się; powstała Grupa AA „Bez Nazwy”, która ma siedzibę przy Arce Pana i Grupa Al – Anon „Kalina”, która przeniosła się do parafii św. Józefa, na Os. Kalinowym.

W 2014 roku powstała grupa AS z własnej inicjatywy, a niedługo po niej grupa AN.

Po przejściu na emeryturę Ks. Prałata Józefa Łuszczka w 2013 roku – inicjatora powstania Bractwa Trzeźwości i wspierającego nas przez cały okres trwania naszej Wspólnoty, obecny Proboszcz parafii Ks. Prałat Andrzej Kopicz równie życzliwie traktuje naszą działalność.

  1. Wnioski

Z doświadczeń pracy naszego Bractwa wynika, że ważna jest:

  1. Ciągła troska o budowanie jedności wspólnoty.
  2. Współpraca  z innymi wspólnotami parafialnymi oraz koordynacja działań.
  3. Współpraca z osobami i instytucjami z zewnątrz, zajmującymi się problematyką uzależnień.
  4. Wytrwałość i zaangażowanie w pracy.
  5. Bardzo rozważne podejmowanie nowych inicjatyw. Pomysłów bywa wiele a możliwość ich realizacji ograniczona.
  6. Traktowanie każdej osoby zgłaszającej się po pomoc z szacunkiem, miłością i wyrozumiałością.
  1. Dbałość o rozwój duchowy i osobisty.

Opracowała: Zofia Szaro